Συχνές Ερωτήσεις

Από 16/9/2002 και μετά, αιτήσεις χορήγησης προνοιακών αναπηρικών παροχών σε χρήμα, για τις οποίες απαιτείται πιστοποίηση της αναπηρίας από υγειονομική επιτροπή, υποβάλλονται στον ΟΠΕΚΑ, μόνον εφόσον έχει προηγηθεί η υποβολή αίτησης για αξιολόγηση και πιστοποίηση της αναπηρίας από υγειονομική επιτροπή του ΚΕΠΑ ή από άλλη αρμόδια υγειονομική επιτροπή και έχει εκδοθεί και κοινοποιηθεί στον ενδιαφερόμενο Γνωστοποίηση Αποτελέσματος Ποσοστού Αναπηρίας (Γ.Α.Π.Α.) ή άλλη αποδεκτή, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο γνωμάτευση πιστοποίησης αναπηρίας. Κατ’ εξαίρεση, είναι δυνατή η υποβολή αίτησης παράτασης του δικαιώματος στον ΟΠΕΚΑ, αφού όμως προηγουμένως υποβληθεί αίτηση για ανανέωση/παράταση της ισχύος της γνωμάτευσης πιστοποίησης αναπηρίας στο ΚΕ.ΠΑ. Σ’ αυτήν την περίπτωση η αίτηση παράτασης παραμένει σε εκκρεμότητα και θα εξεταστεί από τον ΟΠΕΚΑ, αμέσως μετά την έκδοση νέας Γνωστοποίηση Αποτελέσματος Ποσοστού Αναπηρίας (Γ.Α.Π.Α.) από το ΚΕ.ΠΑ.

Μπορείτε να υποβάλλετε την αίτησή σας, μέσω των Κέντρων Κοινότητας ή των Περιφερειακών Διευθύνσεων του Οργανισμού, ανάλογα με τον τόπο κατοικίας σας.

Εάν, για οποιοδήποτε λόγο, δεν μπορείτε να προσέλθετε αυτοπροσώπως στα μέρη από τα οποία υποβάλλεται η αίτηση, Κέντρο Κοινότητας ή Περιφερειακή Δ/νση ΟΠΕΚΑ, η αίτησή σας μπορεί να υποβληθεί από νόμιμο εκπρόσωπό σας.

Γίνεται υποχρεωτικά δεκτή η γνωμάτευση του ΚΕ.ΠΑ.

Εφόσον δεν έχετε γνωμάτευση πιστοποίησης αναπηρίας από το ΚΕΠΑ, λαμβάνεται υπόψη η πιο πρόσφατα εκδοθείσα από τις ισχύουσες γνωματεύσεις που ήδη έχετε στην κατοχή σας, εφόσον προέρχονται από τις εξής υγειονομικές επιτροπές: Α.ΣΥ.Ε. ή Α.Ν.Υ.Ε. ή Α.Α.Υ.Ε. ή Ανώτατης Υγειονομικής Επιτροπής της Ελληνικής Αστυνομίας ή Ανώτατης Υγειονομικής Επιτροπής του Πυροσβεστικού Σώματος.

Μπορείτε να υποβάλετε αίτηση για μία, δύο ή και περισσότερες προνοιακές παροχές αναπηρίας, ανάλογα με το είδος των παθήσεων και των αναπηριών που κρίνετε εσείς ότι έχετε. Ποιες και πόσες παροχές όμως θα σας χορηγηθούν εξαρτάται από τη γνωμάτευση πιστοποίησης της αναπηρίας σας καθώς και από το αν πληρούνται, σωρευτικά, όλες οι νόμιμες, ανά παροχή, προϋποθέσεις θεμελίωσης του δικαιώματος.

Γενικά, για τη χορήγηση των αναπηρικών παροχών θα πρέπει να πληρούνται, σωρευτικά-αθροιστικά, ανάλογα με την παροχή, τόσο διοικητικής όσο και ιατρικής φύσης προϋποθέσεις, π.χ για την χορήγηση της οικονομικής ενίσχυσης λόγω βαριάς αναπηρίας, ο αιτών δεν πρέπει να λαμβάνει ή να πληροί τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις για να λάβει σύνταξη από άμεσο δικαίωμα, θα πρέπει να είναι κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης ανασφάλιστος ή έμμεσα ασφαλισμένος ή αν είναι άμεσα ασφαλισμένος να εμπίπτει στις προβλεπόμενες εξαιρέσεις και συγχρόνως να κριθεί ότι πάσχει από ορισμένη σωματική ή ψυχική ασθένεια η οποία τον έχει καταστήσει ανάπηρο με επιλέξιμο ποσοστό. (Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε πεδίο ΠΑΡΟΧΕΣ)

Ναι, εφόσον η απόρριψη της αίτησής σας αφορά στις διοικητικές προϋποθέσεις θεμελίωσης του δικαιώματος π.χ απόρριψη αίτησης για χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης λόγω βαριάς αναπηρίας λόγω λήψης σύνταξης από άμεσο δικαίωμα από φορέα κοινωνικής ασφάλισης. Εάν όμως η απόρριψη της αίτησής σας σχετίζεται με την περί αναπηρίας τελεσίδικη κρίση των αρμόδιων υγειονομικών επιτροπών, δεν έχετε δικαίωμα ενδικοφανούς προσφυγής, αλλά μπορείτε να ζητήσετε δικαστική προστασία.

Εντός του τετραμήνου που προηγείται της ημερομηνίας λήξης της ισχύος της Γνωμάτευσης Πιστοποίησης Αποτελέσματος Ποσοστού Αναπηρίας (Γ.Α.Π.Α.) και σε κάθε περίπτωση όχι μετά την παρέλευση εξαμήνου από την ημερομηνία αυτή, θα πρέπει να υποβάλετε αίτημα για επανεξέτασή σας από το Κ.Ε.Π.Α προκειμένου να ανανεωθεί η ισχύς της Γ.Α.Π.Α. και να παραταθεί η διάρκεια ισχύος της πιστοποίησης αναπηρίας που ορίστηκε με αυτή. Αμέσως μετά την υποβολή της προαναφερόμενης αίτησης θα πρέπει να υποβάλετε και αίτηση παράτασης καταβολής της αναπηρικής παροχής του ΟΠΕΚΑ μέσω του Κέντρου Κοινότητας. Προσοχή, μόνο εφόσον τηρηθεί η προαναφερόμενη διαδικασία και οι ανωτέρω χρονικές προθεσμίες, είναι δυνατόν να παραταθεί η καταβολή της αναπηρικής παροχής που λαμβάνετε από τον ΟΠΕΚΑ, μέχρι την πιστοποίηση της αναπηρίας σας από το ΚΕ.Π.Α. και κατ’ ανώτατο όριο μέχρι έξι (6) μήνες. Σε διαφορετική περίπτωση αν παρέλθει η προαναφερόμενη εξάμηνη προθεσμία, τότε πρέπει να υποβληθεί νέα – αρχική αίτηση και δεν δικαιούστε το ευεργέτημα της παράτασης.

ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να παραταθεί η προνοιακή αναπηρική παροχή δεν αρκεί η αίτηση ανανέωσης της πιστοποίησης αναπηρίας από το ΚΕΠΑ αλλά απαιτείται και υποβολή αίτησης παράτασης στον ΟΠΕΚΑ, η οποία μπορεί να υποβληθεί αμέσως μετά την αίτηση ανανέωσης της πιστοποίησης αναπηρίας από το ΚΕΠΑ και το αργότερο μέχρι και 4 μήνες από την έκδοση της Γ.Α.Π.Α. (Γνωστοποίηση Αποτελέσματος Πιστοποίηση Αναπηρίας)

Όχι. Εφόσον έχετε χρόνο ασφάλισης τον οποίο δεν έχετε ακόμη αξιοποιήσει για τη συνταξιοδότηση σας και προκειμένου να δικαιωθείτε την οικονομική ενίσχυση λόγω βαριάς αναπηρίας από τον ΟΠΕΚΑ, απαιτείται από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο που εφαρμόζεται για την χορήγηση της εν λόγω οικονομικής ενίσχυσης, να κριθεί-διαπιστωθεί, προηγουμένως, από τον φορέα ασφάλισής σας, αν πληροίτε τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 103 (παρ. 10) του ν.4961/2022, σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματός σας από τον οικείο ασφαλιστικό φορέα, μπορείτε να υποβάλλετε αίτηση στον ΟΠΕΚΑ, εντός 2 μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της απορριπτικής του απόφασης και εφόσον η αίτησή σας προς τον ασφαλιστικό φορέα είχε υποβληθεί

εντός τεσσάρων (4) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της Γ.Α.Π.Α, η αίτησή σας στον ΟΠΕΚΑ θα εξεταστεί με βάση την ημερομηνία υποβολής της αίτησής σας για πιστοποίηση της αναπηρίας από το Κ.Ε.Π.Α., και εφόσον πληρούνται και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις θεμελίωσης του δικαιώματος, θα σας χορηγηθεί η οικονομική ενίσχυση λόγω βαριάς αναπηρίας από τον ΟΠΕΚΑ, αναδρομικά, χωρίς καμία οικονομική απώλεια.

Σε περίπτωση που δεν απευθυνθείτε στον ασφαλιστικό σας φορέα θα ερωτηθεί ο ασφαλιστικός σας φορέας από τον ΟΠΕΚΑ, αυτεπάγγελτα και αυτό ενδέχεται να επιφέρει καθυστερήσεις στην αίτησή σας.

Στην περίπτωση που διαπιστωθεί από τον φορέα σας ότι έχετε δικαίωμα συνταξιοδότησης, σε κάποιες περιπτώσεις, ενδέχεται να έχετε απώλεια αναδρομικών συντάξεων.

Για την πληρέστερη κατανόηση των προαναφερομένων παρατίθεται το κατωτέρω παράδειγμα.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ

-Υποβολή αίτησης για πιστοποίηση αναπηρίας από τα ΚΕΠΑ: 15-04-2023

– Ημερομηνία έκδοσης της Γ.Α.Π.Α.: 27-07-2023

-Υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης στον ασφαλιστικό φορέα που έχει πραγματοποιηθεί ο χρόνος ασφάλισής σας: 20-08-2023

-Κοινοποίηση απορριπτικής απόφασης ασφαλιστικού φορέα: 5-09-2023

-Υποβολή αίτησης στον ΟΠΕΚΑ για χορήγηση της οικονομικής ενίσχυσης λόγω βαριάς αναπηρίας:15-09-2023

ΤΡΟΠΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

Αν από τον έλεγχο της αίτησής σας στον ΟΠΕΚΑ και των απαιτούμενων δικαιολογητικών προκύψει ότι πληρούνται, σωρευτικά, οι προϋποθέσεις θεμελίωσης του δικαιώματος θα σας χορηγηθεί η οικονομική ενίσχυση βαριάς αναπηρίας από την 1η του επόμενου μήνα από αυτόν κατά τον οποίο υποβλήθηκε αίτησή σας για αξιολόγηση από το ΚΕ.Π.Α, δηλαδή από την 1-5-2023.

Όχι. Σύμφωνα με τo ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, για τη χορήγηση της εν λόγω οικονομικής ενίσχυσης από τον ΟΠΕΚΑ, απαιτείται, μεταξύ άλλων, τα πρόσωπα με αναπηρία που έχουν πραγματοποιήσει χρόνο ασφάλισης ή είναι συνταξιούχοι ή είναι έμμεσα ασφαλισμένα μέλη της οικογένειας ασφαλισμένων ή συνταξιούχων (πλην Δημοσίου) να έχουν προηγουμένως κριθεί μη δικαιούχοι του εξωιδρυματικού επιδόματος παραπληγίας –τετραπληγίας, επειδή δεν έχουν τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις που προβλέπουν οι οικείες διατάξεις του ασφαλιστικού τους οργανισμού. Περαιτέρω εφαρμόζονται και σ’ αυτήν την περίπτωση τα προβλεπόμενα με τις διατάξεις του άρθρου 103 (παρ. 10) του ν.4961/2022, ότι σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματός σας από τον οικείο ασφαλιστικό φορέα, μπορείτε να υποβάλλετε αίτηση στον ΟΠΕΚΑ, εντός 2 μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της απορριπτικής του απόφασης και εφόσον η αίτησή σας προς τον ασφαλιστικό φορέα είχε υποβληθεί εντός τεσσάρων (4) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της Γ.Α.Π.Α, η αίτησή σας στον ΟΠΕΚΑ θα εξεταστεί με βάση την ημερομηνία υποβολής της αίτησής σας για πιστοποίηση της αναπηρίας από το Κ.Ε.Π.Α., και εφόσον πληρούνται και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις θεμελίωσης του δικαιώματος, θα σας χορηγηθεί η οικονομική ενίσχυση παραπληγίας-τετραπληγίας από τον ΟΠΕΚΑ, αναδρομικά, χωρίς καμία οικονομική απώλεια.

Ανάλογα με το είδος της αίτησης:

• ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΗ /ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΕΠΑ/ΑΣΥΕ/ΑΝΥΕ (εκτός του Διατροφικού επιδόματος και της Εισοδηματικής ενίσχυσης ασθενών και αποθεραπευμένων χανσενικών και μελών των οικογενειών τους)
• ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Ή ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ Ή ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΤΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΙΑΣ
• ΤΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΠΟΥ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΟΥΝ ΤΗΝ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥΜΕΝΟ ΑΝΑΠΗΡΟ, ΕΑΝ Η ΑΙΤΗΣΗ ΥΠΟΒΑΛΛΕΤΑΙ ΑΠΟ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟ

Για ανηλίκους

• Φυσικός γονέας- Θετός γονέας -Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης ή Πράξη υιοθεσίας
• Διαζευγμένος γονέας ασκών την επιμέλεια – Δικ. Απόφαση, ή Συμβ. Πράξη ή Ιδ.

Για ενηλίκους

• Δικαστικός Συμπαραστάτης- Δικαστική απόφαση ορισμού δικαστικού συμπαραστάτη ενηλίκου
• Πληρεξούσιος -Συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο
• Νόμιμα εξουσιοδοτούμενος- Εξουσιοδότηση
• Με Υ.Δ. με γνήσιο υπογραφής- Υπεύθυνη δήλωση

• ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΗΛΩΣΗ μετά την υποβολή της αίτησης
• ΙΒΑΝ – Αντίγραφο τραπεζικού λογαριασμού ή βεβαίωση τήρησης λογαριασμού από την τράπεζα, όπου ο αιτών είναι δικαιούχος ή συνδικαιούχος (ανεξαρτήτως σειράς)

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ:

-Δελτίο διαμονής μέλους οικογένειας Έλληνα Πολίτη ή πολίτη Ε.Ε

-Άδεια διαμονής δικαιούχου επικουρικής προστασίας

-Άδεια διαμονής αναγνωρισμένου πρόσφυγα

-Άδεια διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους

-Βεβαίωση εγγραφής πολίτη Ε.Ε/ΕΟΧ/Ελβετικής Συνομοσπονδίας

-Δικαιολογητικό/ά απόδειξης επαναπατρισμού ομογενών

-Δελτίο ταυτότητας ομογενούς

-Άδεια διαμονής πολίτη τρίτης χώρας (για επιλέξιμες κατηγορίες)

Στο Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία θα καταγράφονται όλα τα άτομα με πιστοποιημένη αναπηρία, με τα στοιχεία ταυτοποίησής τους, τα στοιχεία της αναπηρίας τους και δημογραφικά τους στοιχεία. Έτσι:

1. Η Πολιτεία θα έχει πλέον ένα εργαλείο άμεσης πληροφόρησης και χαρτογράφησης για την πιστοποιημένη αναπηρία στη χώρα, ώστε να μπορεί να χαράσσει πολιτική με μετρήσιμα αποτελέσματα. Είναι ένα εργαλείο ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα για το πόσοι ανάπηροι υπάρχουν στην χώρα, πώς κατανέμονται γεωγραφικά, ποια είναι η κοινωνική τους κατάσταση.
2. Οι φορείς που παρέχουν ωφελήματα σε άτομα με αναπηρία θα μπορούν διαλειτουργώντας με το Μητρώο, να εξυπηρετούν ηλεκτρονικά τον πολίτη. Τέθηκαν δηλαδή τα θεμέλια για να ψηφιοποιηθεί όλο το σύστημα παροχών αναπηρίας. Σε πρώτη φάση αξιοποιήθηκε όλη η διαθέσιμη ψηφιακή πληροφορία των Εθνικών Αρχών Πιστοποίησης Αναπηρίας για την έκδοση της Κάρτας Αναπηρίας. Βαθμιαία το Μητρώο θα «χτίζεται» έως ότου φτάσει στην πλήρη ωρίμανσή του.
3. Παρέχεται στον πολίτη συγκεντρωμένη πληροφόρηση σχετικά με την πιστοποιημένη αναπηρία του.

Η Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας θεσμοθετήθηκε για πρώτη φορά το 1996 και σήμερα υλοποιείται, έπειτα από σχεδόν 30 χρόνια, κατά τρόπο που ικανοποιεί το βασικό ζητούμενο που έθετε η ΕΣΑμεΑ αλλά και ο Συνήγορος του Πολίτη, δηλαδή τη διασφάλιση των ευαίσθητων προσωπικών-ιατρικών δεδομένων των ανάπηρων συμπολιτών μας.

Δικαιούχοι της Κάρτας Αναπηρίας είναι όλα τα άτομα με αναπηρία με συνολικό ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50% που είναι καταγεγραμμένα στο Μητρώο Αναπηρίας και έχουν πιστοποίηση αναπηρίας σε ισχύ κατά τον χρόνο έκδοσης.

Η Κάρτα αποδεικνύει την ταυτότητα του κατόχου της και την ιδιότητα του ατόμου με αναπηρία έναντι κάθε δημόσιας αρχής και κάθε τρίτου. Οι πολίτες πλέον θα μπορούν να απολαμβάνουν παροχές, χωρίς να χρειάζεται να επιδεικνύουν την πιστοποίηση αναπηρίας τους και χωρίς να πρέπει να μοιραστούν με κανέναν τα ιατρικά δεδομένα τους. Και φυσικά οι κάτοχοι της Κάρτας θα εξυπηρετούνται κατά προτεραιότητα σε κάθε σημείο φυσικής εξυπηρέτησης.

Ειδικές κατηγορίες προσώπων θα έχουν στην Κάρτα σήμανση ότι χρειάζονται συνοδό, ώστε και οι συνοδοί τους να απολαμβάνουν την ίδια παροχή.

Στο επόμενο διάστημα θα προστίθενται παροχές στην Κάρτα, ώστε τελικώς να ενσωματωθούν όλες οι παροχές που απολαμβάνονται με την φυσική παρουσία του πολίτη.